Anne Kari Hinna

#fff

#000

«I diskusjonen om arbeidslivskriminalitet og kriminelle nettverk som kan infiltrere seg i velferden, er det en forenkling å redusere det til en diskusjon om kommersielle», sa barneminister Lene Vågslid (Ap) til Klassekampen før helga.

. I samarbeidspartia til regjeringa skapte intervjuet reaksjonar.

– Eg er veldig skuffa over Vågslid og Arbeidarpartiet som går vekk frå det riktige og viktige standpunkt om å fasa ut kommersielle frå barnevernet, seier Raudt-leiar Marie Sneve Martinussen.

Ho viser til at Arbeidarpartiet i 2018 sjølv fremja eit forslag i Stortinget om å fasa ut kommersielle aktørar frå barnevernet.

I Hurdalsplattforma var det også eit løfte om å «gradvis fasa ut store kommersielle aktørar innanfor barnevernet. Avslutte bruken av konkurranseutsetjing og anbod i barnevernssektoren og sikra ideelle verksemder langsiktige avtalar med det offentlege».

Både Martinussen og SV-leiar Kirsti Bergstø meiner Arbeidarpartiet i dag i for stor grad lener seg på NHO.

– NHO og dessverre Arbeidarpartiet er einige om å bruka masse pengar på kontroll. Det verker som det viktigaste er at kommersielle skal få tena pengar på barnevernsbarn, seier Martinussen.

Bergstø meiner Vågslid har kjøpt forteljinga NHO i lang tid har forsøkt å bygga opp om at «alle gode krefter må bidra».

Barnevernet er ekstra spesielt, og det er ekstra vanskeleg å styra.

– Som å høyra eit ekko av NHO

– Me har eit stort ansvar i denne saka for at me ikkje klarte å gi det barnet det han trengde. Han må betala for det med straff, seier Kjersti Toppe, om ungdommen som budde på ein barnevernsinstitusjon då han blei rekruttert av det kriminelle nettverket Foxtrot for å utføra granatangrep i Oslo, som 

Toppe var sjølv barne- og familieminister frå hausten 2021 til februar 2025, og risikoen for at Foxtrot kunne komma til å rekruttera unge frå barnevernsinstitusjonar var kjent. Men den gongen blei ho orientert frå politiet om at det ikkje hadde skjedd. Nyleg kom dommen som slår fast at det har skjedd.

– Dette er eit kjempeproblem og går ut over tilliten til barnevernet, seier ho.

Toppe meiner saka viser at godkjennings- og kontrollmekanismane frå staten si side er for dårlege og meiner det må få konsekvensar. Ho ber Barne- og familiedepartementet om å avvikla eininga som godkjenner barnevernsinstitusjonar. Eininga ligg i dag i Bufetat. Også eit regjeringsoppnemnt ekspertutval som har gått igjennom organiseringa av barnevernet, har føreslått det.

Det var på ein av institusjonane til det private selskapet Næromsorg ungdommen budde då han blei rekruttert av Foxtrot. Næromsorg mista før sommaren godkjenninga si, selskapet er no konkurs. Fredag skreiv Klassekampen om 

 som selskapet hevda var ein av institusjonsleiarane deira, men som aldri har jobba i selskapet. Både Bufetat og Hamre har meld selskapet til politiet.

– Godkjenningseininga har bevist for alle i denne saka at dei har gjort ein slett jobb. Denne godkjenninga har jo ingen vits. Du kan halda på med fiktive tilsette og likevel få godkjenning, seier ho.

– Næromsorg framstår for meg som berre svindel og bedrag, og har likevel fått driva barnevern, seier Toppe.

Klassekampen har ikkje lukkast å få kontakt med Lena Braathen, som var dagleg leiar, styreleiar og eigar av Næromsorg. Verken i går eller før helga.

Her påstår ein at ein har eit kontrollregime og tilsyn, men det har openbert spelt totalt fallitt.

Toppe ber statsråden ta grep

Utdanningsdirektoratet sende nyleg ut forslag til ny fagfordeling i vidaregåande skule, der norskfaget får færre timar. Fleire er kritiske.

 er ei engasjert dame på 96 år frå Oslo. Ho begynte på skule i 1936. Ho saknar musikk i forslaget frå direktoratet. Sjølv blei ho noregsmeister i referengsong då ho var 19, men forstod ikkje at ho var flink å synga før ho var 40. Sjølv om songane som nonnene på St. Sunniva skule ikkje alltid var festlege, elska ho å synga. I ensomme stunder, for eksempel.

– Musikk er så viktig! Musikk, gymnastikk og matematikk var faga eg likte, og eg blei blåruss, fortel Maartmann, som ber om at musikken få meir plass i skulen. La dei minste barna for eksempel starta dagen med å synga seg gjennom alfabetet, slik ho gjorde.

Maartmann hugsar dei hadde lesebok, og at dei ikkje var i opposisjon til læraren. – Me fekk lekser, og leste høgt frå lekseboka, seier ho.

 i tida som uroar 96-åringen. Mobbing for eksempel, kan ho ikkje minnast var eit problem då ho var lita.

– Å seia så mykje fælt, kalla folk horer, eg begrip ikkje kor dei har det frå. Og all driten dei får på mobilen. Og KI, seier ho.

Sjølv hugsar eg ein song me lærde. Den gjekk slik: «Lesa og skriva og rekna er bra, lesa og skriva og rekna er bra. Men å få synga litt, men å få synga litt, men å få synga litt – det gjer deg glad.»

Musikk

Knut Gjerseth Olsen

Ida Søraunet Wangberg

«I would have felt a little safer with one homie the first time I do this but we take all 3 bombs in one day there’s no stress.»

Det skriver et barnevernsbarn til to av toppene i Foxtrot.

17-åringen vil gjerne ha med seg en venn når han nå skal ut på sitt aller første oppdrag for det opprinnelig svenske kriminelle nettverket. Oppdraget 17-åringen hadde fått, var å sprenge eller kaste en eller flere granater på et ukjent sted i Oslo, ifølge en nylig avsagt dom.

, svarer en av Foxtrot-toppene på meldingen.

Den ene Foxtrot-toppen som rekrutterte barnevernsbarnet, er ifølge dommen en norsk statsborger som i desember 2025 ble pågrepet og utlevert fra Nederland, siktet for medvirkning til grov ulovlig befatning med skytevåpen. Den andre er svenske Ali Namdar. Han regnes som en av toppene i Foxtrot.

Namdar ble torsdag morgen pågrepet i Marokko etter at han i lang tid har stått på Europols liste over Europas mest ettersøkte personer.

Namdar er siktet for nær 20 forhold i Sverige, og i sommer gikk også Norge ut med en internasjonal etterlysning. Oslo politidistrikt mener Namdar står bak granatangrepet i Pilestredet i Oslo, skyting mot en bolig på Høybråten i Oslo, frihetsberøvelse på Rælingen i Akershus og en skyteepisode i Sarpsborg. I tillegg har Kripos siktet ham for forsøk på drapsforbund eller alvorlig kroppsskade.

Klassekampen vet ikke om han også er siktet for denne hendelsen.

Foxtrot-topp bestilte granat­angrep fra barnevernsbarn

Anniken C. Mohr

I januar 2023 fekk Janne Pedrikke Hamre ein telefon med jobbtilbod frå barnevernsselskapet Næromsorg. Ho hadde søkt jobb som miljøterapeut, men fekk no tilbod om ei stilling som institusjonsleiar.

Hamre bestemte seg for å takka nei. Så gløymde ho heile Næromsorg.

Men i januar i år, tre år etter at ho takka nei til jobben, blei ho klar over at namnet hennar var blitt brukt av barnevernsselskapet for å lura Barne-, ungdoms- og familieetaten (Bufetat).

I fleire månadar påstod selskapet at Hamre var deira institusjonsleiar – utan at ho hadde jobba ein dag for selskapet.

Hamre har tidlegare fortalt historia si i avisa Sunnhordland.

Næromsorg er eit av dei mange kommersielle barnevernsselskapa som staten kjøper tenester av. Selskapet har sidan 2023 omsett for rundt 376 millionar kroner. Dei har hatt godkjenning til å ha meir enn 30 sårbare barn og ungdommar i sine institusjonar på Sørlandet, i Oslo og på Stord.

Lena Braathen, som sidan september 2023 har vore dagleg leiar, eigde selskapet gjennom holdingselskapet sitt.

Men alt har ikkje alt vore som det skulle i Næromsorg. Frå leiinga har Bufetat fått servert ei rekke usanne opplysningar.

Janne blei brukt i barnevernsløgn

Blant dei vanskelegaste sakene på bordet til arbeidsminister Kjersti Stenseng er striden om overtidsbetaling for deltidstilsette. Fleire dommar har slått fast at deltidstilsette har rett på overtidsbetaling. Men arbeidsgivarane vegrar seg.

I månadsvis har partane i arbeidslivet sete i det som har blitt omtalt som «gruppearbeidet frå helvete» i eit forsøk på å komma kvarandre i møte. Partane står framleis langt frå kvarandre, kunne E24 melda tysdag.

 i pressemeldinga ho sende frå seg i går. Ho er ikkje nøgd med situasjonen. Sjølv om det er sterke meiningar på kvar side av bordet, der både NHO, LO, KS med fleire sit, hadde statsråden likevel «forventet og håpet på mer». Dette er diplomatisk, men likevel klar tale frå statsråden.

også med å gi eit bilde av gruppearbeidet. Ifølge LO har arbeidsgivarane «sittet på hendene sine». Mens NHO langar ut mot LO. «Det er ikke mulig å få i både pose og sekk her», sa NHO-sjefen til avisa. Mens KS, som representerer kommunar og fylkeskommunar, der deltidsarbeid særleg i helse- og omsorgssektoren er omfattande, meiner ikkje mindre enn at: «Det norske arbeidslivet, slik vi kjenner det, står på spill.»

Det fleire ser ut til å vera samde om, er at det er nok gruppearbeid no. KS meiner regjeringa må skjæra igjennom. Men Stenseng har bestemt seg frå å henta inn eksterne hjelp. No skal bistand frå eksterne ekspertar løysa floka.

Ekspertar

Vi e’kje frå Norge, Vi e’frå Bergen. Bergens Tidende kunne torsdag kveld melda at to bergensarar var på veg inn i regjeringa. Regjeringsrokaden blei det første oppdraget for den nye kongen. Det er mange omsyn å ta i ein regjeringskabal: Kjønn, bakgrunn, utdanning – og sjølvsagt geografi.

 vore ei misnøye med det svake vestlandsavtrykket i Støre-regjeringa. I fjor kunne Bergensavisen etter ei oppteljing, fortelja at av dei 69 statsrådane og statssekretærane i Støres mannskap, var halvparten frå Austlandet. Frå Bergen har til no kulturminister Lubna Jaffery sete aleine som statsråd. Ho har hatt to statssekretærar frå heimtraktene med seg. I tillegg har det vore ein statssekretær i Barne- og familiedepartementet frå Vestland. Ifølge avisa hadde Trøndelag, Innlandet og Rogaland, trass i at dei har færre innbyggarar, kvar for seg dobbelt så mange politikarar i regjeringa enn Vestland.

 meldinga ut som ei gladsak for vestlandspatriotane. Den eine som kom inn i regjeringa, var for mange ukjente. Eileen Fugelsnes er ny forskings- og høgare utdanningsminister. Ho har ein fyldig CV, men er nok like kjent i Oslo som i Bergen. Ho var blant anna stabssjef for Oslo-byrådsleiar Raymond Johansen. Den andre «bergensaren» som kom inn, var Torgeir Michaelsen, ny digitaliseringsminister. Han er frå Buskerud, men født i Bergen. Og som ein i kommentarfeltet skreiv: I Bergen tel berre fødeby. Ein gang bergensar, alltid bergensar!

Bergen

– Foreldre kan ikkje frita barnet for ubehag i skulen, seier Tore Haugstvedt.

Det nedslåande Pisa-resultatet har fått alarmen til å gå om situasjonen i norsk skule. Denne veka kom fasiten på testane som blei gjort av norske 15-åringar våren 2025. I alle dei tre faga som elevane blei testa i, var resultatet fallande.

Haugstvedt har vore lærar i 25 år. Han underviser i år i norsk, samfunnsfag og KRLE ved Ortun ungdomsskule i Bergen.

Både digitalisering og koronapandemien blir av fleire trekt fram som moglege årsaker bak dei svake resultata, som ikkje er særnorske.

Også Haugstvedt trur årsakene er mange, men han meiner at også foreldre har eit ansvar, og at det er ein debatt som må opp. For mange gongar kjem det velmeinande innspel frå heimen som endar opp som bjørnetenester og ikkje rustar elevane for utfordringar.

– Når eit barn kjem på mellomtrinnet og ikkje kan lesa, må ein setta himmel og jord i rørsle for å læra eleven det. Men så blir det sett i verk individuell tilpassing, slik at dei ikkje skal kjenna ubehaget, seier han.

Den erfarne ungdomsskulelæraren meiner individuell tilpassing i for stor grad handlar om å gjera det lettare for barnet i kvardagen, ikkje om å fiksa utfordringar.

– Mange foreldre tar kontakt for at ting skal bli gjort enklare enn sist, seier han.

Det er ei kunde-­tenking, som om du kan legga inn bestillingar for ditt barn.

Lærar: Barn blir skåna for ubehag

Frida Holstein Gullestad

Pisa-undersøkelsen: Tror resultatjag har ødelagt lesegleden

Sentralstyret i Elevorganisasjonen satt samlet i går og fulgte med da nyheten om norske 15-åringers fallende kunnskaper i lesing, matematikk og naturfag ble presentert.

Leder Zaid Norzai Ahmmad tror en av forklaringene på at hele 41 prosent av guttene defineres som lavtpresterende i lesing, er at gleden ved boka er borte for mange. Han mener lesingen i norsk skole er blitt for instrumentell.

– Skolen er slik at lesing alltid kommer med en ­vurdering. Lysten til å lese er ikke der, for du skal ikke lese for lysten og gledens skyld, men for resultatene, sier Ahmmad.

Han mener skolen må bli mer prosessorientert og mindre opptatt av å måle resultater.

Jesper Bremholm, leder for Nasjonalt lesesenter ved Universitetet i Stavanger, er helt enig.

– De seinere årene har vi hatt for mye fokus på leseferdigheter som en slags konkurranseferdighet, sier Bremholm, som framover håper på tekster som danner lesende mennesker.

– Vi må bli mer oppmerksom på leseglede og gi elevene tekster av kvalitet, og ikke bare for å skåre godt i en test, sier han.

Pisa-undersøkelsen opererer med en skala for mestringsnivå, der nivå to er definert som en nedre grense for hva elevene bør ha for å mestre videre utdanning og arbeidsliv.

Vi trenger ansatte med kompetanse som kan øke lesegleden.

Unge har mistet evnen til å lese

Denne veka vann den tidlegare montasjeleiaren Jan Erik Grimstad ein historisk siger i Gulating lagmannsrett. Lagmannsretten slo fast at Grimstads tidlegare arbeidsgivar Moelven Modus ikkje hadde gjort reelle vurderingar før dei avslo krav om å legge til rette for arbeidet til Grimstads funksjonsnedsetting.

Bergensavisen omtalte dommen først. Saka starta då Grimstad mista jobben etter førti år hos Moelven Modus, leverandør av kontorløysingar til næringsbygg. Han gjekk til sak mot sin tidlegare arbeidsgivar fordi han meinte han var blitt diskriminert. No har Grimstad vunne to gongar.

Men retten var delt. Eit mindretal på to meinte at det verken låg føre brot på arbeidsgivars tilretteleggingsplikt eller diskriminering etter likestillings- og diskrimineringsloven.

I dommen fekk arbeidsgivar også kritikk for ikkje å ha kontakta Nav om mogleg tilskottsordningar som kunne ha letta den økonomiske byrda med tilrettelegging.

LO-advokat Nina Odberg, som har ført saka for retten, seier dommen er svært viktig. Dommen slår fast at arbeidsgivarar skal gjera reelle vurderingar av tilrettelegging, og at dei må både visa og dokumentera at dei faktisk har gjort det. Odberg seier Moelven Modus ikkje er aleine om å ikkje oppfylla tilretteleggingsplikta.

– Mange arbeidsgivarar og HR-avdelingar verkar å ikkje kjenna til reglane i diskrimineringslova. Ofte verkar det å vera heilt nytt for arbeidsgivarar når eg snakkar med dei.

Ifølge Odberg har LO-advokatane fleire saker på bordet der dommen, om han blir rettskraftig, blir viktig.

– Diskrimineringsrettslege spørsmål er ofte blitt stemoderleg behandla både i gamle dommar og i advokatstanden. Det er derfor dommen er gledeleg, om den får stå. Eg håpar arbeidsgivarar vil ta innhaldet i denne dommen til seg, og føreta grundigare og meir konkrete vurderingar før dei avslår krav om tilrettelegging, seier Odberg.

Eg håpar arbeidsgivarar vil ta innhaldet i denne dommen til seg.

Delvis ufør blei diskriminert

Fleire har reagert på at Stavanger kommune valde å ikkje flagga på halv stong ved alle skular og institusjonar i byen under heile den nasjonal sorgperioden.

Det var Stavanger Aftenblad som onsdag skreiv om nakne kommunale flaggstenger i både Stavanger, Sandnes og Eigersund.

Ifølge Leidulf Skjørestad, direktør for bymiljø og utbygging, var det eit ressursspørsmål som låg bak vurderinga. Han avviste at kommunen skulle spara pengar, men sa til Aftenbladet at omfattande flagging krev personell.

«Mangler han menneskelige ressurser, så er det jo muligheter for å få leid inn noen personer», skriv gruppeleiar for Frp Leif Arne Moi Nielsen i ein sms til Klassekampen torsdag føremiddag.

Han ville ha utfyllande svar frå direktøren i formannskapsmøtet i byen i går. Men alt før møtet skulle begynna, hadde kommunen snudd.

Den kommunale flaggplanen var ikkje eit politisk tema i Stavanger, men gruppeleiarane i bystyret var blitt orienterte om den fredag då kong Harald døydde, ifølge SVs Eirik Faret Sakariassen.

Det er ikkje for å spara pengar, men for å bruka folk til andre oppgåver.

Stavanger droppa flagga. Då reagerte folk og folkevalde

Det er svindyrt, seier Camilla Edvardsen etter å ha fylt tanken for 150 kroner i Hokksund i Øvre Eiker.

Denne veka blei drivstoffavgifta innført att. Det er ikkje berre forbrukarane som har eit skarpt blikk på pumpeprisane, også Konkurransetilsynet følger situasjonen i drivstoffmarknaden tett.

– Konkurransen er for svak, seier Stig Torje Bjugn, seniorrådgivar i avdeling for bygg, industri og energi i Konkurransetilsynet.

Tilsynet har lenge følgd med på drivstoffmarknaden og jobbar no med ein analyse som snart skal vera ferdig. Tilsynet ser blant anna på kva som skjedde då Stortinget vedtok å kutta vegbruksavgifta på bensin og diesel. Konklusjonen er ikkje klar, men Bjugn kan likevel i dag seia at Konkurransetilsynet meiner at bensinstasjonane gjennomfører koordinerte prisaukar gjennom at dei einsidig følger med på kvarandre og dermed opptrer kollektivt.

Typisk ein til to gongar i veka gjer prisane eit hopp, før dei følger kvarandre ned att.

– Dei tar ut høge marginar delar av veka, seier Bjugn.

Ifølge Statistisk sentralbyrå (SSB) var gjennomsnittsprisen for bensin i mars 23,50 kroner literen før avgifta blei kutta, mens dieselprisen var 24,50 kroner per liter. I juli var tilsvarande prisar 19,59 og 20,25, ifølge SSB.

Eg vil ikkje utelukka at det er behov for tiltak som kan styrka konkurransen.

Konkurransetilsynet meiner konkurransen blant bensinstasjonar er for dårleg

Pål Hellesnes

– For ein vanleg familie vil prisveksten utgjera kring 300 kroner månaden. Det er for så vidt ein del, men ikkje det heilt dramatiske, seier investeringsdirektør i Nordea Robert Næss.

Han viser til at finansmarknadane legg til grunn i prissettinga at råoljeprisen skal gå ein god del ned det komande året, frå 90 dollar fatet i dag, til kring 77 dollar om eitt år.

– Det er klart at om situasjonen internasjonalt eskalerer, kan det bli verre, men hovudscenariet er at råoljeprisen skal ned, og at det vil smitta over på bensin- og dieselprisane.

– Så det er ikkje stor dramatikk i dette, slik du ser det?

– Nei, det er ikkje det. Om det skulle bli ekstreme prisar, kan det vera eit rasjonale for å gjera noko med det, men med det opplegget me hadde, kunne pengane vore nytta på ein annan måte, seier han.

I det politiske ordskiftet om avgiftene har situasjonen for landbruket vore eit argument for dei som ønsker avgiftslette. Men Christian Anton Smedshaug, sjeføkonom i Landkreditt, meiner det ikkje er dramatikk for landbruket i denne samanheng.

– I utgangspunktet var prisveksten gjennom avgifts­endring kjent då dei gjekk inn i jordbruksoppgjeret, så det var med på kostnadssida då dei vart sluttførte. Det vart eit resultat som vil gi inntektsutvikling for bøndene. Og jordbruket har hatt eit godt år, særleg på Austlandet, med god kornhaust, seier han, slik at føresetnadane og inntektssida ser bra ut.

Bondens Prisindeks, som vert forma ut av Agri Analyse, Smedshaug sin gamle arbeidsplass, viser at drivstoffutgifter utgjer om lag 10 prosent av kostnadsbiletet i landbruket. Smedshaug meiner staten gjennom dei siste rekordstore jordbruks­oppgjera har meir enn kompensert for auka energiutgifter slik at ramma for jordbruksoppgjeret er om lag dobla sidan 2021.

Avblåser dieselkrise til hausten

Frida Holsten Gullestad

To dager før kong Harald gikk bort, sparket LO i gang en stor debatt om en av deres viktigste saker: AFP-ordningen. LOs plan er at den skal avgjøres i forhandlinger med NHO før lønnsoppgjøret, og at det skal funderes i grundig debatt blant medlemmene.

Men den debatten når ikke offentligheten før etter den nasjonale sørgeperioden er over 10. september. Det har LOs ledelse avgjort, i retningslinjer sendt ut til alle LO-forbund.

– Det handler om respekt for kongens død. Som Kine (Asper Vistnes, LO-leder, journ.anm.) skrev i sin kondolanse, har han betydd mye, også for våre medlemmer, sier spesialrådgiver i LO Geir Solaas Moen.

LO-retningslinjene sier at LO ikke skal drive «utadrettet virksomhet i perioden», inkludert verving. «Interne aktiviteter som kurs, arrangementer for tillitsvalgte og medlemmer som ikke bærer preg av fest og feiring, kan gjennomføres», står det.

– LO driver ikke utadrettet virksomhet i den nasjonale sørgeperioden, og vi tar ikke initiativ til utspill eller debatt i offentligheten, sier Moen.

– Dere startet nettopp en stor prosess om AFP-ordningen, der dere sa det skulle være mye debatt. Og så stanser det?

– Dette gjelder først og fremst utspill eller debatt i det offentlige rom i noen få dager fram til kongens gravferd. Vi legger ikke ned alt arbeid. Det blir fortsatt tilbud om infomøter, konferanser og webinarer om AFP for våre medlemmer og tillitsvalgte. Men jeg understreker at forbundene har ansvar for sine egne prosesser.

– Og om dere får spørsmål fra media om saker?

LO fryser debatten

Jo Røed Skårderud

Brage Arctander Dingsøyr

En konge for hele folket

Med krigen i Ukraina og stenginga av Hormuzsundet i Midtausten har norsk gass og olje fått ein ny vår.

– Det er ei «drill, baby, drill»-stemning som rår no. Det er ingen grenser lenger, seier klima- og oljeekspert Anne Karin Sæther frå bransjetreffet ONS i Stavanger.

Men ifølge Sokkeldirektoratets prognosar går det mot eit dramatisk produksjonsfall på norsk sokkel om fire år, om det ikkje blir gjort nye, store funn som blir sett i produksjon.

Marsjordren frå både Arbeidarpartiet, Høgre og Framstegspartiet er samstemt: Oljeselskapa må ta ei meir aggressiv leiterolle og ha blikket på område der det i dag ikkje alt er bygd infrastruktur i nærleiken.

«Selskapa kan vera endå meir leitekåte enn dei har vore», sa energiminister Terje Aasland (Ap) under ein debatt arrangert av fleire oljeselskap og Sokkeldirektoratet på Arendalsveka nyleg.

«Me treng selskap som er svoltne på dei nye områda», sa Aleksander Stokkebø frå Høgre i same debatt.

Det mektige lobbyorganet Konkraft, der blant anna LO og NHO er med, la tysdag fram ein rapport der dei tar til orde for at område i Barentshavet som i dag ikkje er opna for oljeproduksjon må utforskast, gjennom for eksempel innsamling av seismikk. Det er dei nordlegaste delane av Barentshavet som Sokkeldirektoratet meiner dei største attverande uoppdaga oljeressursane ligg. Lenger sør i Barentshavet er det gass.

Konkraft meiner også det må stimulerast til meir leiting etter gass i Barentshavet, som kan utløysa behovet og forsvara utbygginga av ein gassrøyrleidning frå Barentshavet til det norske gassrøyrsystemet.

Det er ei ‘drill, baby, drill’-stemning som rår no.

Oljeekspertar åtvarar mot leitebonanza

– Tidlegare har det vore opplagt at me ikkje opnar leiting så nær kysten. Særleg Lista og Jær-strendene er vårt Lofoten og Vesterålen, seier Erik Hammer, leiar i Naturvernforbundet i Rogaland.

Fristen for å søka på utvinningslisensar i dei førehandsdefinerte områda i Nordsjøen, Norskehavet og Barentshavet nærmar seg. 70 blokker er tilgjengelege. Då regjeringa i mai lyste ut områda, var den raude streken sett nærare kysten enn tidlegare. Naturvernforbundet meiner jakta etter olje og gass nærare kysten skjer utan debatt.

– Dette går under radaren og utan at ein ser konsekvensen av det. Me snakkar no om boring så nær som fire kilometer frå land, seier Hammer.

Ifølge han ligg ein av dei største tareskogane i Noreg utanfor Jæren og er ei viktig kjelde for opptak av CO2. I tillegg liker pigghå seg i området.

Også Noregs Kystfiskarlag er uroa, og etterlyser grundigare konsekvensutgreiingar.

– Blokka utanfor Lindesnes er sett skremmande nære land, seier Alice Roseth Helleberg, nestleiar i Noregs Kystfiskarlag.

Men også nokre blokker i Finnmark er svært nære land, legg ho til. Bekymringa er knytt både til konsekvensane av eit eventuelt uhell, der olje driv inn mot land, men også sjølve aktiviteten. Særleg under bygging kan støy og vibrering vera negativt for gytande fiskeslag.

– Skremmer du vekk dei gytande artane, så har du eit problem, seier ho.

Noreg opnar for oljejakt nærare land

I dag går Jørgen Reinsholm i 6. klasse. Han har gleda seg til å møta igjen vennar på skulen etter ein lang sommarferie.

Jørgen er ein av elevane i norsk skule som har forsøkt det Fellesskuleutvalet nyleg tok til orde for. Då han begynte i 1. klasse, blei Austrheim skule i Haugesund omorganisert frå ein tradisjonell skule med SFO, til ein heildagsskule.

Han hugsar ikkje så mykje frå desse åra. Men at dei fekk pizza i bydelshuset og gjekk turar i nærområdet, det hugsar han.

– Me var mykje på tur. Det var kjekt, fortel han.

Mamma Lene Reinsholm er FAU-leiar ved skulen. Ho hugsar betre og meiner heildagsskulen var ein stor suksess.

– Det var berre positivt. Det var kjempetrist at det blei avslutta, seier Reinsholm.

Helge Peterson er einig. Sonen Andreas begynte i 2. klasse året kommunen rulla ut forsøket.

– Eg har ikkje høyrt eit einaste negativt ord frå foreldre, seier han.

I ein situasjon der kommunen går med dundrande underskott har me ikkje ein sjanse i havet.

Droppa lengre skuledagar etter heildagstest

Individualiseringen i norsk skole har gått for langt.

Det mener Bjørn Haugstad. Han leder Fellesskoleutvalget, som for ei knapp uke siden la fram sine anbefalinger for skolen. Forslaget om å flytte tolv SFO-timer på 1. og 2. trinn inn i skolen har fått mye oppmerksomhet. KrF-topp Joel Ystebø omtalte i VG anbefalingen som galskap. 

Haugstad, som selv har bakgrunn fra Høyre og som statssekretær i Kunnskapsdepartementet, er glad for debatten. Nå vil han derimot advare om det utvalget beskriver som en stadig mer individorientert skole.

«Lærere forteller om foreldre som overstrømmer skolen med meldinger og ønsker om at deres barn må følges opp på en bestemt måte», skriver utvalget.

– Det vi tenker på som et problem, er en individualisering som minner mer om egoisme. Noen blir så opptatt av å få det man oppfatter som sine rettigheter at det går på bekostning av fellesskapet som vi alle er avhengig av, sier Bjørn Haugstad.

– Bør man sette noen begrensninger for de rettighetene og individualiseringen?

– Vår rapport gjør et lite stykke arbeid med å synliggjøre at summen av godt begrunnede enkeltrettigheter kan bli mer enn fellesskapet klarer å håndtere.

Den overordna diagnosen utvalget kommer med er dyster:

Å lese skjønnlitteratur er en veldig effektiv måte for elevene å ­utvikle empati på.

Advarer mot «ego-skolen»:  «Foreldre overstrømmer skolen med meldinger og ønsker»

Denne veka startar skulane opp igjen. For dei aller fleste yngste barna går vegen vidare til skulefritidsordninga (SFO).

Då Fellesskuleutvalet nyleg la fram sine tilrådingar for norsk skule framover, var eit av forslaga å integrera dei tolv gratis timane med SFO-tid i skuletida. Omgrepet «heildagsskule» blir ikkje brukt, men utvalet foreslår ein over to timar lengre skulekvardag, men slår fast at talet på undervisningstimar ikkje skal aukast.

– Fellesforbundet er positive og trur at ein leksefri heildagsskule kan gi gode rammer for ein inkluderande og utjamnande skulekvardag, seier Joachim Espe, som sit i leiinga i Fellesforbundet.

– Men så er me også opptatt av ein meir praktisk grunnskule alt frå start. Det trur me blir endå viktigare om det skal meir timar inn i skulekvardagen, seier han.

Espe understrekar at ei slik omlegging også krev at det kjem meir ressursar til skulen. Ifølge utvalet er prisen på å flytta dei tolv timane over frå SFO til skulen i overkant av ein halv milliard kroner.

Fagforbundet, som organiserer mange tilsette i SFO, seier blankt nei til å ta SFO-timane inn i skuledagen.

– SFO bør halda på eigenarten sin som eit tilbod på premissane til barna, og ikkje bli nok ein læringsarena. Mange barn har behov for eit avbrekk etter ein lang skuledag, seier Marianne Bratsveen, leiar i Fagforbundets seksjon for oppvekst.

Me fryktar at SFO skal bli veldig skolsk.

Splid i LO om lengre skuledag

Tom Henning Bratlie

Over helga går han av som leiar for Pensjonistforbundet, og med det set Davidsen punktum etter fleire tiår som sentral aktør i norsk arbeids- og samfunnsliv. Men det er lite vemod å spora hos mannen som i førti år har trekt i trådane i maktas kulisser.

Davidsen var med å stoppa norsk EU-medlemskap og blei ein sentral strateg bak det raudgrøne regjeringsprosjektet. Og då brannmannen gav seg som forbundsleiar i Fagforbundet i 2013, tok det ikkje lang tid før han dukka opp att som leiar for Pensjonistforbundet. Kva har han sjølv å seia om si eiga rolle i historia?

– Tenk på alle menneska som opp gjennom tidene har vore i ulike posisjonar, og som var utruleg viktige der og då, men som ikkje ein kjeft hugsar i etterkant. Det er å lura seg sjølv å tru at noko står igjen etter den eine eller andre. Eg håpar ein har klart å gjera det ein kan gjera der og då, og det er det.

Sjølv er Davidsen opptatt av at han har hatt mange flinke folk rundt seg, og peiker heller på dei enn å framheva seg sjølv. Han kan til tider framstå som noko så sjeldan som ein beskjeden bergensar, ikkje brautande, men på talarstolen kunne han dirra. Like spente som andre kunne taleskrivarane stå å høyra på. Dei kunne ha jobba lenge med ein tale, men på talarstolen heldt Davidsen seg sjeldan til manus.

I pressa har Davidsen fått tilnamnet «den mektige».

Eg var ikkje skule­moden, men eg var jævlig tidleg kjønnsmoden

Ut av manesjen

Etter partileiardebatten torsdag kveld i Arendal stod media klare med terningane. VG utpeikte debutanten Ine Eriksen Søreide (H) som kveldens vinnar og gav ho fem, mens Dag Inge Ulstein (KrF) fekk to. TV 2 gav Guri Melby (V) ein, mens Sylvi Listhaug (Frp) fekk seks. Mens det i Nettavisen var Raudt-leiar Marie Sneve Martinussen som fekk seks. Klassekampen har brukt sommaren til å trilla terning over innsatsen til statsrådane, mens landslagsspelarane fekk terningkast under sommarens store VM-fest.

På mange arenaar i samfunnet skal innsatsen vurderast og premierast. Barn blir stadig oftare premiert for innsats, er mitt inntrykk. Då ein elles gøy idrettscamp i nabolaget skulle avrundast, blei enkelte trekt opp på scena og fekk premie for enten innsats, god oppførsel eller ekstraordinær lagånd. Tanken var nok god, men for dei 60 andre 7-åringane som stod att på golvet utan premiering, men som nok hadde lagt inn ein marginalt like god innsats og oppført seg like fint, var det ikkje ei like kjekk avrunding på fire dagar med balleik.

Utdanningsforbundet meiner ein av trugslane mot fellesskulen er at skulen blir ein arena for konkurranse og ikkje for læring, skriv organisasjonen, som organiserer lærarane i eit innspel til Fellesskuleutvalet, som nyleg la fram sin rapport. Dei meiner det er god grunn til å problematisera korleis konkurranseelementet påverkar kvardagen til elevane og ønsker seg meir diskusjon om kva som kan vera årsakene til skulestress.

Terning

Samla sopar det borgarlege fellesskapet inn 92 mot 77 mandat i ei fersk meiningsmåling Norfakta har gjort for Klassekampen og Nationen.

Størst grunn til å jubla har Frp som får ei oppslutning på 28,9 prosentpoeng, mens Ine Eriksen Søreide og Høgre må nøya seg med 15,8 prosentpoeng, ein marginal oppgang på 0,1 prosentpoeng sidan julimålinga.

Høgre har hatt ein liten opptur frå det dårlege valresultatet i 2025. Mens valresultatet enda på 14,6 nådde partiet ein topp etter leiarskiftet i februar på 19 prosent, men no har partiet altså falle ned att.

Ein viktig grunn til at borgarleg side får eit så stort forsprang på venstresida, er Venstre som karar seg opp til sperregrensa. Dermed ville Guri Melby, partileiar for Venstre, fått med seg sju mandat inn på Stortinget, mot dagens tre stortingsrepresentantar.

KrF ville derimot mista fire av sju mandat. Frp ville gått frå 47 til 55 mandat, mens Høgre ville fått tre fleire mandat enn dagens 24.

Sigbjørn Framnes er ordførar for Frp på Stord sør for Bergen, og gler seg over den gode målinga.

Anne Kari Hinna

Artikler

Regjeringas samarbeidsparti meiner Arbeidarpartiet har kjøpt NHOs forteljing om at alle gode krefter må bidra i barnevernet.

Tidlegare barneminister Kjersti Toppe (Sp) vil legga ned Bufetats godkjenningsorgan for barnevernsinstitusjonar.

Musikk

Foxtrot-topp bestilte granatangrep fra barnevernsbarn

Janne Pedrikke Hamre var institusjonsleiar i barnevernsselskapet Næromsorg i fleire månadar, opplyste selskapet til Bufetat. Men Hamre har aldri jobba i selskapet.

Ekspertar

Bergen

Lærar: Barn blir skåna for ubehag

Pisa-undersøkelsen: Tror resultatjag har ødelagt lesegleden

LO-advokat meiner mange arbeidsgivarar ikkje kan reglane i diskrimineringslova. Ny dom kan bli viktig.

Stavanger let 100 flaggstenger stå nakne. Etter reaksjonar frå folk og folkevalde, valde kommunen å snu.

Konkurransetilsynet meiner konkurransen blant bensinstasjonar er for dårleg

Pumpeprisen gjorde eit stort hopp då avgifta på bensin og diesel blei normalisert. For folk flest vil det gå bra, seier ekspertar.

Pride-arrangementer avlyses, partier vil avstå fra politisk aktivitet og LO tar vervepause. Alt for å vise respekt for kongen.

Kong Harald V var en folkekjær konge, også blant republikanere. Vi spurte folk på venstresida:1. Hvordan vil du huske kongen?2. Hvorfor har kongen vært så populær blant republikanere og venstreradikale?

Oljeekspertar åtvarar mot leitebonanza

Mens oljebransjen varslar ny leiteoffansiv, fryktar Naturvernforbundet oljeboring nokre kilometer unna Jæren i Rogaland.

Mens elevar, foreldre og rektor var fornøgde, likte ikkje lærarane heildagsskule. Etter to og eit halvt år gjekk Haugesund kommune tilbake til SFO.

Rettighetene til den enkelte elev går på bekostning av fellesskapet i skolen, mener leder av Fellesskoleutvalget Bjørn Haugstad.

Splid i LO om lengre skuledag

Han har vore med å stoppa norsk EU-medlemskap, snekra saman ei rødgrøn regjering, og har stått i heisen med Yasir Arafat. No trer Jan Davidsen av.

Terning

Borgerleg veljarjafs på ny måling, mens raudgrøne veljarar samlar seg på gjerdet. Nå vil Frp-ordførar ha Sylvi Listhaug som statsminister.

Rullar ut løparen for vindkraft

75

Det er klart for rødgrønn dragkamp om kutt i drivstoffavgiftene. Klassekampen har loddet stemningen hos lokale Ap-topper.

Fifa-håp

Regje­ringas samar­beids­parti meiner Arbei­dar­par­tiet har kjøpt NHOs forteljing om at alle gode krefter må bidra i barne­ver­net.

Tidlegare barne­mi­nister Kjersti Toppe (Sp) vil legga ned Bufetats godkjen­nings­organ for barne­verns­in­sti­tu­sjonar.

Musikk

Foxtrot-topp bestilte granat­angrep fra barne­verns­barn

Janne Pedrikke Hamre var insti­tu­sjons­leiar i barne­verns­sel­skapet Næromsorg i fleire månadar, opplyste selskapet til Bufetat. Men Hamre har aldri jobba i selskapet.

Ekspertar

Bergen

Lærar: Barn blir skåna for ubehag

Pisa-un­der­sø­kelsen: Tror resul­tatjag har ødelagt lesegleden

LO-advokat meiner mange arbeids­gi­varar ikkje kan reglane i diskri­mi­ne­rings­lova. Ny dom kan bli viktig.

Stavanger let 100 flagg­sten­ger stå nakne. Etter reaksjonar frå folk og folkevalde, valde kommunen å snu.

Konkur­ranse­til­synet meiner konkur­ransen blant bensin­sta­sjonar er for dårleg

Pumpe­pri­sen gjorde eit stort hopp då avgifta på bensin og diesel blei norma­li­sert. For folk flest vil det gå bra, seier ekspertar.

Pride-ar­ran­ge­menter avlyses, partier vil avstå fra politisk aktivitet og LO tar vervepause. Alt for å vise respekt for kongen.

Kong Harald V var en folkekjær konge, også blant re­pub­li­ka­nere. Vi spurte folk på venstre­sida:1. Hvordan vil du huske kongen?2. Hvorfor har kongen vært så populær blant repub­li­ka­nere og venstre­ra­di­kale?

Oljeeks­pertar åtvarar mot leite­bo­nanza

Mens olje­bran­sjen varslar ny leite­of­fansiv, fryktar Natur­vern­for­bundet oljeboring nokre kilometer unna Jæren i Rogaland.

Mens elevar, foreldre og rektor var fornøgde, likte ikkje lærarane heildags­skule. Etter to og eit halvt år gjekk Haugesund kommune tilbake til SFO.

Rettig­he­tene til den enkelte elev går på bekostning av felles­skapet i skolen, mener leder av Felles­skole­ut­valget Bjørn Haugstad.

Splid i LO om lengre skuledag

Han har vore med å stoppa norsk EU-medlemskap, snekra saman ei rødgrøn regjering, og har stått i heisen med Yasir Arafat. No trer Jan Davidsen av.

Terning

Borgerleg veljarjafs på ny måling, mens raudgrøne veljarar samlar seg på gjerdet. Nå vil Frp-ordførar ha Sylvi Listhaug som stats­mi­nister.

Rullar ut løparen for vindkraft

75

Det er klart for rødgrønn dragkamp om kutt i drivstoff­av­gif­tene. Klasse­kam­pen har loddet stemningen hos lokale Ap-topper.

Fifa-håp

Regjeringas samarbeidsparti meiner Arbeidarpartiet har kjøpt NHOs forteljing om at alle gode krefter må bidra i barnevernet.

Tidlegare barneminister Kjersti Toppe (Sp) vil legga ned Bufetats godkjenningsorgan for barnevernsinstitusjonar.

Foxtrot-topp bestilte granatangrep fra barnevernsbarn

Janne Pedrikke Hamre var institusjonsleiar i barnevernsselskapet Næromsorg i fleire månadar, opplyste selskapet til Bufetat. Men Hamre har aldri jobba i selskapet.

Pisa-undersøkelsen: Tror resultatjag har ødelagt lesegleden

LO-advokat meiner mange arbeidsgivarar ikkje kan reglane i diskrimineringslova. Ny dom kan bli viktig.

Stavanger let 100 flaggstenger stå nakne. Etter reaksjonar frå folk og folkevalde, valde kommunen å snu.

Konkurransetilsynet meiner konkurransen blant bensinstasjonar er for dårleg

Pumpeprisen gjorde eit stort hopp då avgifta på bensin og diesel blei normalisert. For folk flest vil det gå bra, seier ekspertar.

Pride-arrangementer avlyses, partier vil avstå fra politisk aktivitet og LO tar vervepause. Alt for å vise respekt for kongen.

Kong Harald V var en folkekjær konge, også blant republikanere. Vi spurte folk på venstresida:1. Hvordan vil du huske kongen?2. Hvorfor har kongen vært så populær blant republikanere og venstreradikale?

Oljeekspertar åtvarar mot leitebonanza

Mens oljebransjen varslar ny leiteoffansiv, fryktar Naturvernforbundet oljeboring nokre kilometer unna Jæren i Rogaland.

Mens elevar, foreldre og rektor var fornøgde, likte ikkje lærarane heildagsskule. Etter to og eit halvt år gjekk Haugesund kommune tilbake til SFO.

Rettighetene til den enkelte elev går på bekostning av fellesskapet i skolen, mener leder av Fellesskoleutvalget Bjørn Haugstad.

Borgerleg veljarjafs på ny måling, mens raudgrøne veljarar samlar seg på gjerdet. Nå vil Frp-ordførar ha Sylvi Listhaug som statsminister.

Det er klart for rødgrønn dragkamp om kutt i drivstoffavgiftene. Klassekampen har loddet stemningen hos lokale Ap-topper.